Ngày đầu năm là một ngày lễ đã được ăn mừng từ lâu năm, lần đầu tiên hình như
đã hơn bốn ngàn năm tại Babylone (hiện thuộc nước Iraq).
Thuở nguyên thuỷ, lúc kinh-tế dựa trên canh nông, người ta thường đánh dấu năm
mới vào đầu mùa xuân, lúc vạn-vật bắt đầu sống lại và người nông dân bắt đầu
gieo hạt đầu mùa. Dần dần, năm mới được "đồng hoá" vào ngày 1 tháng 1
đầu năm trong tất cả các loại lịch (âm-lịch hay dương-lịch).
1. Âm lịch - Dương lịch
Ngày Tết của người Tây phương được tính theo dương lịch (do Giáo-Hoàng
Gregorio XIII lập nên). Ngày, tháng, năm được tính theo vị tri của quả đất chuyển
động chung quanh mặt trời (do đó gọi là dương lịch): 365,5 ngày một năm (365
ngày hoặc 366 ngày những năm nhuận, mỗi 4 năm).
Ngày Tết ta thì được tính theo âm lịch, nghĩa là tháng được tính theo chu
kỳ vận-hành của mặt trăng chung quanh quả đất: ngày đầu tháng là tháng mới (new
moon / nouvelle lune) và ngày thứ 15 là trăng tròn (full moon / pleine lune) và
1 năm chỉ có 354 (29,5 x 12) ngày.
Trên thực tế, các loại lịch này phải được gọi là âm-dương lịch vì
tháng được tính theo mặt trăng nhưng năm thì lại tính theo mặt trời để
trùng khớp với mùa màng, cho nên cứ 2 (hoặc 3) năm phải thêm vào 1
tháng để 1 năm có đủ 365,5 ngày..
Ngày nay, dương lịch đã trở thành lịch quốc-tế, âm-dương lịch chỉ còn dùng cho
những ngày lễ cổ-truyền hay tôn giáo (ngày Tết, Trung Thu, lễ Vu Lan...) hay
trong thiên văn, tử vi.
2. Tết Tây
Hết năm cũ, sang năm mới là một cơ-hội để ăn mừng trên toàn thế-giới và ngày mồng
1 tháng giêng dương-lịch đã trở thành ngày lễ mừng năm mới trên (gần như) toàn
cầu.
Nếu Giáng Sinh được xem như một ngày lễ trong gia-đình và ở nhà thì người ta
thường ăn mừng năm mới với bạn bè ở ngoài (tiệm ăn, vũ trường, ...).
Và đã gọi là sang năm mới thì năm cũ phải kết-thúc, cho nên thời-điểm quan-trọng
phải là lúc chuyển-tiếp, nghĩa là ngày 31 tháng 12 (dương-lịch), và đặc biệt là
lúc 12 giờ khuya, trước khi bước qua năm sau.
Giao thừa bên Pháp gọi là "Réveillon de la Saint Sylvestre". Người
Pháp thường đón giao-thừa bằng một bữa ăn thịnh soạn với gan ngỗng (foie gras)
và champagne, rồi nhảy đầm; đến 12 giờ đêm thì hôn má và chúc mừng năm mới nhau
dưới một cành tầm gửi (gui). Ở Paris, thì mọi người hay tụ tập nơi tháp Eiffel
hay trên đại-lộ Champs Elysées.
Mừng năm mới thường chấm dứt vào ngày lễ Hiển Linh (Épiphanie) ngày 6 tháng 1
và hôm đó mọi người chia nhau ăn "bánh vua" (galette des rois).
Bên Mỹ, đặc biệt là ngày New Year's Eve (giao thừa), ở Nữu Ước (New York
City), mọi người tụ tập ở 1, Time Square để xem quả cầu pha-lê (to 2 thước đường
kính, nặng 500 ký) được từ từ hạ xuống, một phút trước 12 giờ đêm.
Một tục-lệ khác là gửi nhauthiệp chúc mừng năm mới, nhưng thời buổi
Internet, thiệp giấy dần dần bị thay thế bằng thiệp điện-tử (email, text
messages, ...).
Đầu năm, người Tây-phương còn có một tục-lệ có ý nghĩa là "ý định cương
quyết" (tôi thật không biết phải dịch chữ "resolutions/ résolutions"
như thế nào?) : "Năm nay, tôi cương quyết sẽ... bỏ hút thuốc, xuống
10 ký-lô, đi học đàn/nhảy/nấu bếp..., bớt làm việc và dành nhiều giờ với
gia-đình hơn, ...''
Tinh thần của những "nghị quyết" này là mượn dịp năm mới để sống lại
(rebirth / renaissance), để làm lại từ đầu (starting fresh / repartir
du bon pied), là không phó mặc cho số phận mà nhất quyết làm chủ đời mình. Làm
được hay không lại là chuyện khác...
Đấy, tham khảo đó đây đại khái chỉ bấy nhiêu, ăn Tết kiểu Tây phương chỉ giản-dị
vậy, đến khi vào Wikipedia xem "Tết Nguyên Đán" thì sơ sơ cũng hơn chục
trang.
3. Tết Nguyên Đán
(phỏng theo Wikipedia)
Tết Nguyên Đán (hay còn gọi là Tết Cả, Tết Ta, Tết Âm lịch, Tết Cổ
truyền hay chỉ đơn giản Tết) là dịp lễ quan trọng nhất của Việt-Nam.
Chữ "Tết" do chữ "Tiết" (節) mà thành. Hai chữ
"Nguyên đán" (元旦) có gốc chữ Hán:"nguyên" có nghĩa là sự khởi đầu
hay sơ khai và "đán" có nghĩa là buổi sáng sớm, cho nên đọc đúng
phiên âm phải là "Tiết Nguyên Đán".
Phong-tục, tập quán của người Á-Đông chung quanh ngày Tết thì thật phức-tạp, có
thể nói là "rườm rà" nên, nhất là thời buổi này, ít có gia-đình nào,
trong hay ngoài nước, áp dụng hoàn toàn được. Chúng ta cũng nên duyệt sơ qua, gọi
là ôn lại chút ít truyền-thống văn-hoá của dân-tộc mình.
3.1 Những giai-đoạn chính:
Sự khác biệt giữa âm lịch và âm-dương lịch khiến cho ngày Tết ta muộn hơn Tết
tây và thường rơi vào giữa ngày 21 tháng 1 (dương lịch) và ngày 19 tháng 2
(dương lịch).
"Tháng giêng là tháng ăn chơi,
tháng hai trồng đậu, tháng ba trồng cà..."
Bài ca dao này muốn nói người ta ăn Tết không phải chỉ một ngày mồng một.
Nói đúng hơn nữa, không khí Tết đã bắt đầu từ ngày 23 tháng chạp là ngày
mà người Việtcúng ông Táo (Táo Quân). Ông Táo vừa là thần bếp trong nhà vừa
là người ghi chép tất cả những việc làm tốt xấu mà gia chủ đã làm
trong năm cũ và báo cáo về Ngọc Hoàng.
Một số gia đình ở nông thôn vẫn còn gìn giữ phong tục dựng cây nêu để chống
lại quỷ dữ và những điềm gở.
Ngày Tất niên (trước Tết) có thể là ngày 30 tháng chạp (nếu là năm đủ)
hoặc 29 tháng Chạp (nếu là năm thiếu).
Buổi tối ngày này, gia đình sum họp lại với nhau để ăn cỗ cúng Giao
thừa, là lễ cúng để đem bỏ hết đi những điều xấu của năm cũ sắp qua để đón những
điều tốt đẹp của năm mới sắp đến. Giữa ngày 30 (hoặc 29) tháng Chạp và ngày mồng
1 tháng giêng (từ 23 giờ hôm trước đến 1 giờ hôm sau), giờ Tý là thời khắc
quan trọng nhất của dịp Tết. Nó đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới
và được gọi là Giao thừa.
Trong thời khắc giao thừa mọi người trong gia đình thường dành cho nhau những lời
chúc tốt đẹp nhất.
Qua
ngày mồng 1, chúng ta bước vào Tân niên (năm mới, sau Tết) và ăn Tết
7 ngày.
Ngày
mồng Một tháng Giêng (còn gọi là ngày Chính đán) là ngày Tân niên đầu tiên
và được coi là ngày quan trọng nhất trong toàn bộ dịp Tết. Không kể những người
tốt số, hợp tuổi được mời đi xông đất vào sáng sớm ngày này, người Việt cổ thường
không ra khỏi nhà, chỉ bày cỗ cúng Tân niên, ăn tiệc và chúc tụng nhau trong nội
bộ gia đình.
Đối
với những gia đình đã tách khỏi cha mẹ và cha mẹ vẫn còn sống, họ đến chúc
tết các ông bố theo tục: Mồng Một Tết cha.
Cứ
năm mới tới, mỗi người tăng lên một tuổi, bởi vậy ngày mồng Một Tết là ngày con
cháu "chúc thọ" ông bà và các bậc cao niên.
Ngược lại, người lớn thường tặng trẻ em tiền bỏ trong một bao giấy đỏ, hay
"hồng bao", gọi là "lì xì" với những lời chúc mừng ăn no,
chóng lớn. Theo cổ tích Trung Quốc thì trong "hồng bao" có 8 đồng tiền
(là Bát Tiên hóa thân) được đặt dưới gối đứa trẻ để xua đuổi quỷ đến quấy nhiễu,
vì ma sẽ sợ giấy màu đỏ. Tiền mừng tuổi nhận được trong ngày Tết gọi là
"Tiền mở hàng".
Ngày
mồng Hai là ngày có những hoạt động cúng lễ tại gia vào sáng sớm. Sau đó,
nguời ta chúc tết các bà mẹ theo tục Mồng Hai Tết mẹ. Riêng đàn ông chuẩn bị lập
gia đình còn phải đến nhà cha mẹ vợ tương lai (nhạc gia) để chúc Tết theo tục
"Đi sêu".
Ngày
mồng Ba là ngày sau khi cúng cơm tại gia theo lệ cúng ít nhất đủ ba ngày Tết,
các học trò thường đến chúc Tết thầy dạy học theo tục Mồng Ba Tết thầy,
đúng theo truyền-thống
Mùng
Một thì ở nhà cha,
Mùng
Hai nhà vợ, Mùng Ba nhà thầy
hay
nói cách khác
Mùng
Một tết cha,
Mùng
Hai tết mẹ,
Mùng
Ba tết thầy.
Xông đất (hay đạp đất, mở hàng) là tục lệ đã có lâu đời ở Việt-nam.
Với quan niệm ngày mồng Một "khai trương" một năm mới, vào ngày này,
nếu mọi việc diễn ra suông sẻ, may mắn, cả năm cũng sẽ được tốt lành, thuận lợi. Ngay
sau thời khắc giao thừa, bất cứ người nào bước từ ngoài vào nhà với lời chúc
năm mới được coi là đã xông đất cho gia chủ.
Người khách đến thăm nhà đầu tiên trong một năm cũng vì thế mà quan trọng. Cho
nên cứ cuối năm, mọi người cố ý tìm xem những người trong bà con hay láng giềng
có tính vui vẻ, linh hoạt, đạo đức và thành công để nhờ sang thăm. Nếu không
tìm được người "lý tưởng" thì gia chủ tự xông đất bằng cách ra khỏi
nhà rồi bước vào trở lại.
Hoá vàng:Ngày mồng 4 tháng Giêng theo lịch cổ là ngày con nước. Trong ngày này
(hoặc ngày mồng 5), người Việt làm lễ cúng tổ tiên đã về ăn Tết với con cháu và
đốt nhiều vàng mã để tiền nhân về cõi âm có thêm tiền vốn đầu năm, mà phù hộ độ
trì cho con cháu hậu thế làm ăn phát đạt. Tại nhiều vùng ở Đồng bằng Bắc Bộ,
người Việt có tục hát chèo đò đưa tổ tiên trở lại thế giới bên kia.
Ngoài
ra, còn có những tục lệ khác như:
- xuất hành: lần đi ra khỏi nhà ngày đầu tiên trong năm, thường được
thực hiện vào ngày tốt đầu tiên của năm mới để đi tìm may mắn cho bản thân và
gia đình, có người đi du xuân luôn;
- khai xuân tuỳ theo nghề nghiệp: khai trương, khai thương mở hàng,
khai ấn (nếu là người có chức tước), khai bút (học trò, sĩ phu), khai canh (nhà
nông) hay... khai pháo;
- hái cành lộc: ở các nơi đền, chùa miền Bắc ngụ ý xin
hưởng chút lộc của Thần, Phật;
- khai hạ: hạ cây nêu ngày mồng 7 Tết, chấm dứt Tết nguyên đán để sau đó bắt
đầu bước vào việc làm ăn trong năm mới;
- ... ...
3.2 Sắm
Tết – Trang hoàng
Đã gọi là Tết thì phải linh đình, năm mới cái gì cũng phải mới và đây là dịp để
đisắm Tết. Chợ Tết là những phiên họp chợ vào trước Tết, từ 25 tháng
Chạp cho đến 30 tháng Chạp, bán nhiều mặt hàng, nhưng nhiều nhất là các mặt
hàng phục vụ cho tết Nguyên đán. Vào những ngày này, các chợ sẽ bán suốt cả
đêm, và đi chợ Tết đêm là một trong những cái thú đặc biệt. Kèm theo các chợ
mua bán ngày giáp tết đông đúc, nhiều nơi còn tổ chức các chợ hoa nhằm
vui xuân.Những loại chợ Tết đặc biệt cũng sẽ chấm dứt vào trước giờ Ngọ.
Cây
Tết tiêu biểu nhất là cây nêu, một loại tre cao khoảng 5-6 thước, ngọn
thường treo nhiều thứ (tùy theo từng địa phương) như vàng mã, bùa trừ tà, cành
xương rồng, bầu rượu bện bằng rơm, hình cá chép bằng giấy để táo quân
dùng làm phương tiện về trời,...
Ngoài ra, cây quất được trang trí trong phòng khách, cây xum
xuê, lá xanh tốt, quả vàng chi chít thể hiện sự trù phú, hứa hẹn năm mới được
mùa, ăn nên làm ra, dồi dào sức sống.
Mâm
ngũ quả là một mâm có khoảng năm thứ trái cây khác nhau thường có trong
ngày Tết.
Mâm ngũ quả của người miền Bắc gồm chuối, bưởi, đào, hồng, quýt, nhưng hầu
như tất cả các loại quả đều có thể bày được, miễn là nhiều màu sắc.
Mâm ngũ quả người miền Nam gồm dừa, đu đủ, mãng cầu, xoài, sung, với ngụ ý
"cầu sung vừa đủ xài".
Cũng không thể quên quảdưa hấu mà An Tiêm đã mang lại cho chúng ta và đã
được người Trung Hoa khen: "Hẩu".
Hoa
Tết thì không thể thiếu hoa đào (để xua đuổi ma quỷ, theo sự
tích hai vị thần ở núi Sóc Sơn) và hoa mai (màu vàng tượng trưng cho
sự cao thượng vinh hiển cao sang, cho sự phát triển nòi giống).
Hoa để cúng có thể là vạn thọ, cúc, huệ, ... và hoa để trang trí thì muôn màu sắc
như hồng, thuỷ tiên, lan, cẩm chướng, thạch thảo, ...
Để trang trí trong những ngày Tết, đặc biệt còn có tranh Tết và câu đối Tết.
Tranh Tết là một phần không thể thiếu và những màu sắc rực rỡ như khơi gợi
nên cảm giác mới mẻ ấm cúng rộn rã sắc xuân trong mỗi gia đình của người Việt.
Câu
đối Tếtđược viết bằng chữ Nho (màu đen hay vàng) trên những tấm giấy đỏ
hay hồng đào cho nên còn được gọi là câu đối đỏ:
Thịt
mỡ, dưa hành, câu đối đỏ
Nêu
cao, pháo nổ, bánh chưng xanh.
(Xin mời đọc thêm về câu đối trong bài "Tôi yêu tiếng nước tôi: Chơi chữ"
tháng này
Và
không ai là không nhớ bài thơ "ông đồ" của Vũ Đình Liên:
Mỗi
năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tàu, giấy đỏ
Bên phố đông người qua
Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài
Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa, rồng bay
Nhưng mỗi năm, mỗi vắng
Người thuê viết nay đâu
Giấy đỏ buồn không thắm
Mực đọng trong nghiên sầu
Ông đồ vẫn ngồi đấy
Qua đường không ai hay
Lá vàng rơi trên giấy
Ngoài trời mưa bụi bay
Năm nay đào lại nở
Không thấy ông đồ xưa
Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ ?
3.3 Ẩm-thực ngày Tết
Thành ngữ Việt Nam có câu "Đói giỗ cha, no ba ngày Tết". Tết đến,
dù nghèo khó đến đâu thì người ta cũng cố vay mượn, xoay xở để có đủ ăn trong
ba ngày Tết sao cho "già được bát canh, trẻ có manh áo mới". Hơn thế
nữa, dù có đói khát quanh năm thì đến Tết, mọi người, nhất là trẻ em thường được
ăn uống no đủ.
Bữa
ăn ngày Tết thường có nhiều món, đủ chất hơn và sang trọng hơn bữa ăn ngày thường.
Vì vậy mà người ta cũng thường gọi là "ăn Tết".
Thức
ăn mặn thì nhất định phải có những bánh truyền-thống như bánh
chưng (vuông), bánh dày, bánh tét (còn gọi là bánh chưng tày hay bánh tày,
tròn và dài) với dưa hành, gắn liền với các sự-tích cổ thời vua Hùng.
Tôi vẫn nhớ các món ăn giỗ ông bà hay cỗ Tết ngườiBắc có thể có
bóng bì, canh măng, chân giò, miến gà, xôi gấc đỏ, thịt gà, thịt đông
với dưa muối, giò lụa, nộm, cơm rượu, ...
Ngoài ra, các gia đình miềnNam thường có thêm nồi thịt kho, nước dừa (thịt
kho rệu) và nồi khổ qua hầm và nem bì, dưa giá miền Nam, củ kiệu ngâm,
bánh tráng (để quấn) để ăn mấy ngày Tết. Thông thường, người nội trợ
miền Nam lục tỉnh nghỉ ngơi, không nấu nướng trong 3 ngày Tết, mà chỉ dùng
thức ăn đã được chuẩn bị sẵn trước Tết.
Miền Trung có
dưa món và món tré (giống giò thủ của miền Bắc nhưng nhiều vị củ riềng),
thịt chua và tai heo, ...
Mứt Tết và các loại bánh kẹo khác để thờ cúng, sau đó dọn ra để đãi khách.
Tôi cũng nhớ những lần cắn hạt dưa đến đỏ cả môi và tay, hạt bí, hạt hướng
dương, ...
Thức uống ngày Tết vẫn làrượu: rượu truyền-thống như rượu nếp thơm, nếp nương,
nếp cẩm, rượu đế, ... hay những rượu Tây-phương như cognac, whisky, bia, ...
Sau bữa ăn, người ta thường dùng trà xanh.
3.4 Phong-tục, tập quán và sinh hoạt Tết
Phong-tục Tết thì nhiều lắm. Ngoài những gì đã đề-cập ở phần trên, còn có:
Đốt
pháo thường hay có trong dịp cúng tất niên hay thời khắc giao thừa ngày Tết
cổ truyền để xua ma, trừ quỷ.
Áo quần mới: Ngày xưa, trước Tết một thời gian ngắn, các bà các mẹ trong nhà phải
thức khuya quay tơ, dệt vải, may áo quần mới cho cả nhà. Công việc này thường kết
thúc vào ngày cuối năm để đến sáng mùng Một Tết, cả nhà dậy sớm, thay quần áo mới
làm lễ gia tiên. Người ta cho rằng cần phải rũ bỏ những cái cũ, cái không may mắn
đi theo quần áo cũ và đón một năm mới với nhiều hy vọng và niềm vui mới từ bộ
quần áo mới đó.
Trả
nợ cũ: Đối với nhiều người Việt, cuối năm là dịp trả nợ cũ, xóa bỏ xích mích của
năm cũ, để hướng tới năm mới vui vẻ.
Tuỳ
theo bản sắc văn hóa của mình, mỗi địa phương đều tổ chức lễ hội ngày
tết với những phần "lễ" và phần "hội" chứa đựng những nét
văn hóa khác nhau rất phong phú.
Các lễ
hội truyền-thống thường có thi đấu cờ người (không phải loại của bà Hồ
Xuân Hương đâu nhé), đua thuyền, đấu vật,múa lân, múa rồng, thi thả chim bồ
câu...
Trò
chơi dân gian: bịt mắt bắt dê, múa võ, hát bội, hát cải lương, hát chèo, đánh
đu, chọi gà và nhiều trò dân gian cổ truyền khác.
Cờ
bạc: Ngày xưa các gia đình có nề nếp quanh năm cấm đoán con cháu không được cờ
bạc rượu chè nhưng trong dịp Tết thì tam cúc, chắn, tổ tôm, cờ gánh, ai thích
gì thì cứ chơi. Đến lễ khai hạ (hạ nêu) thì xé bộ tam cúc, cất bộ tổ tôm... hoặc
đốt các bộ bài trong lễ hóa vàng.
Còn
nhiều phong-tục thất -truyền nữa như "đi sêu Tết" (trước ngày Tết,
con rể tương lai mang lễ đến biếu bố mẹ vợ), lạy sống ông bà, hát sặc bùa (trẻ
con nghèo đến cửa các nhà vừa hát vừa gõ trống để được chủ nhà phát tiền mừng
tuổi), ...
3.5
Tín ngưỡng ngày Tết
Đi
lễ chùa:Có người cả năm không đi lễ, nhưng đến Tết nhất thiết phải qua chùa thắp
nén hương, dâng tiền giọt dầu hoặc tiền công đức cho chùa. Trong những
ngày đầu năm âm lịch thì rất nhiều người thích đi lễ ở các lăng tẩm, đền chùa để
cúng bái và xin xăm, nhất là vào buổi sáng mồng một. Phong tục này thường được
tiến hành chung với tục lệ chọn hướng xuất hành và hái lộc.
Xin xăm là một hình thức tin vào các thẻ xăm có ghi lời sấm báo trước điềm
lành hay dữ trong năm và thường cần có thầy bàn xăm. Ở miền Bắc có tục "bốc
quẻ thẻ" giống như tục "xin xăm" ở phía Nam.
Người Việt ta hay tin dị-đoan.
Mong sao có những điềm lành như:
- Sau Giao thừa, nếu hoa mai (loại 5 cánh) nở thêm nhiều và đầy đặn
thì đó là một điềm may. Và may mắn hơn nữa khi có một hoặc vài bông hoa 6 cánh;
- Chó lạ vào nhà: theo tục ngữ "Mèo đến nhà thì khó, Chó đến nhà thì
sang";
- Cây đào nếu có nhiều cánh kép (hoa kép) 3 lớp (hàng) trên đài hoa
và có hình dáng như bông hồng thì sẽ có nhiều phúc lộc;
- Cây quất nếu có nhiều chồi xanh mọc thì năm đó sẽ có nhiều lộc.
Nếu có đủ Tứ quý: quả chín, quả xanh, hoa và lộc thì sẽ may mắn và thành đạt cả
năm;
... ... ...
Và cũng có nhiều điều kiêng kỵ nên tránh như:
- Kỵ mai táng: Ngày Tết Nguyên Đán là ngày mở đầu cho vận hội
hanh thông của cả một năm, có ý nghĩa rất thiêng liêng và gia đình phải tạm gác
mối sầu riêng để hoà chung với niềm vui toàn dân tộc;
- Ngày mùng Một Tết người ta rất kỵ người khác đến xin lửa nhà
mình vì quan niệm lửa là đỏ, là may mắn, nên giữ, không nên cho đi;
- Kiêng cho nước đầu năm vì nước được ví như nguồn tài lộc trong
câu chúc "tiền vào như nước", nếu cho nước thì coi như mất lộc;-Theo
quan niệm dân gian, việc quét nhà trong ngày Tết sẽ quét đi theo cả lộc
xuân (xác pháo đốt trong đêm giao thừa), người quét nhà sẽ bị "rông"
(xui xẻo) cả năm;
- Ngày đầu năm cũng như ngày đầu tháng, người ta rất kiêng kỵ việc vay
mượn hay trả nợ, cho vay (cho nên phải làm dịp cuối năm cho xong);
- Trong ăn uống, người ta kiêng ăn thịt chó, cá mè, thịt vịt... nếu
không sẽ "xúi quẩy".
Ngoài
ra, người già cũng khuyên con cháu trong ngày này không được đánh vỡ bát đĩa,
cãi nhau, nói xấu, kiêng những điều không vui xảy ra với gia đình;
Người
ta thường kiêng khóc lóc, buồn tủi hoặc nói tới điều rủi ro hoặc xấu
xa trong dịp Tết, kiêng mặc quần áo màu trắng và đen (màu của tang lễ);-
... ... ...
Sưu tầm
